Gerdeniya Gewherî Şerha Dîwana Cizîrî 3 Cîld

€34.50 *

Prices incl. VAT plus shipping costs

Ready to ship today,
Delivery time appr. 1-3 workdays

  • ZZN10608
Gerdeniya Gewherî Serha Dîwana Melayê Cizîrî Mela Ehmedê Zivingî Amadekarî û... more
Product information "Gerdeniya Gewherî Şerha Dîwana Cizîrî 3 Cîld"

Gerdeniya Gewherî

Serha Dîwana Melayê Cizîrî

Mela Ehmedê Zivingî

Amadekarî û wergera ji erebî: Emîn Narozî

ISBN: 978-605-5279-31-8

16x24, cildê 1: 616 rûpel, cildê 2: 584 rûpel,

cildê 3: 472 rûpel,  tev de 1672 rûpel

3 Cild, bi hev re di qotiyekê de, bi hev re tên firotin

 

Bêguman ev berhema bi navê ‘Iqd el-Cewherî/Gerdeniya Gewherî’ ya serha Dîwana saheser a [Mewlana] Melayê Cizîrî gava ji hêla Miftiyê Qamisloyê zanayê hêja Mele Ehmedê Zivingî (1893-1971) ve hat nivîsîn û wesandin hingê di nav feqî, mela û zanayên wextê yên erebîxwên û erebîaxêv de gelekî nav da, lê navûdengê wê bi tenê ne li nav zana û xwendeyên kurdan ên derva û yên nav Kurdistanê belav bû. Lê herweha navûdengê wê gihîst heya gelek welatên biyanî û bi taybetî jî welatên ereban ên mîna Misir, dewletên erebîaxêv ên bakurên Afrîka û paytextên Ewropa jî. 

Çawa ku wesanxaneya es-Sebah gava çapa duyem ya erebî wesandiye jî ew ji devê Zivingî lê bi kurtî weha daye nasîn: “Bi vî awayî wergerandin û siroveya Dîwanê qediya û bû mînakek ji bo rewanbêjî, balksiya ser rêkûpêkiyê û baweriya wêjeyî. Bêguman bêzêdekirin ev kitêba pêsî ye di cûreyê xwe de ku di dewlemendiya kitêbxaneya erebî de besdariyeke weha pir çalak kiriye û jixwe pêrabûna bi karên weha ve jî ji bo danenasîna edebiyata gelê kurd ê misilman bi gelên din gaveke mezin î giring e. Wergêr bi xwe di çapa pêsî ya sala 1377/1957an de gava ku li çapxaneya el-Rafidîn a bajarê Qamislo hatiye wesandin, serperestiya qonaxên rastkirin, çapkirin û derxistina vê Serha Dîwanê kiriye. Hingê ew li welatên rojhilata erebî û rojhilata navîn heya bigihê balatirîn deverên Kurdistanê belav bûye û bi saya mezinî û gerrvedana tora wesandin û belavkirina gelemperî û taybetî ew ketiye Qahîre û paytextên Ewropa jî û pê re jî ji bo hêjadîtina vê xebata mezin a wergeranê ji wergêrî re ji kesên bîrewer, edîb û siyasî peyam û nameyên rûmetgirî û pesindanê rawesiyane.

Jixwe bi derketina vê Serhê re xwendevan û xemdarên hunera klasîk bi taybetî jî yên Cizîrî êdî dikaribûn wê bastir fêhm bikin û qenc bizanibin ku si‘rên Cizîrî ne bi tenê hinek qesîdeyên sofîkî yên devkî ne, lê belkî ew xwedî naverokeke evînî, fîlozofî, mitesewifî feleknasî, dîroknasî, civaknasî, ol û dînnasî, zimannasî û nîsan û dirûvên sembolî û gelekên din in. 

Zivingî bi wê xebata xwe ya giranbiha gelek tevlîheviyên ser dema jiyana Cizîrî û evîna wî jî ji holê rakir, ew cudahiyên ku li ser jiyan û evîna wî hem di nav xelkê de belav bû û hem jî di gelek berhemên tarîxî û edebî de hebûn, komî ser hev kir, pirên wan paqij û sererast kirin û ne temam be jî dema jiyana wî ya nêzîktirînê rastiyê derxist holê. 

Herweha ji ber ku heya dereng jî bi piranî çapa Dîwana Cizîrî ya Stembolê li ber dest hebû û ew jî bê zêr û ziber (bêvokal) bû xwendina wê zehmet bû ku ji ber vê jî herkesê erebîxwên jî dest ji naverokê berde jixwe nikaribûn honraweyên wî rast bixwînin jî. Lê Serha Zivingî bi zêr û ziberkirina (vokaldanîna ser) gotinan xwendina wê jî hêsantir kir ku hemî kesên erebîxwên heya quranxwên jî êdî bêzehmetî dikaribûn wê bixwînin.

Mela Ehmedê Zivingî di pêsgotinê de wiha dibêje: “Ev karekî weha bû ku berê kes pê ve ranebûbû û ji wê bonê jî hêmanên ku ez jê sûd werbigirim û li ser wê riyê herim tunebûn. Herweha ez di pasiya temenê xwe de digel kêmbûna materyalan, qelsiya bîr û hizra xwe, piriya karûbarê pêwendiyên xwe û astengên peywest e cara pêsî bi karekî weha ve radibûm. Ji ber van sedeman jî bi rastî ji bo qedandin û derxistina wê bi alîkariya Sahê perestî ez pêrgî gelek zehmetî û erqele hatim û min hew karibû gotinên wê bi ferhengî mane bikim û hima di ser rû de maneyên wan rave bikim. Lê belê ji bilî çend cihên kêm ez qet neketim kûrahî û berfirehiya maneya rastî ya ku Mela jî mîna sairên hemdemên xwe yên tesewifê yên din dixwest bi mînakên xezelî û telmîhên rewanbêjî destnîsan bike. Lewra ez ji têgihîstina wan pênîsandanên hêja yî kûr dûr im û min ew ji kesên din ên ku ji heq dertên re hist bi hêviya ku xîret li yekî bixe, bi vê kêmasiyê bihise û wê temam bike. 

Min bi xwe cehd û xebata ji bo rastkirina gotinên xerabkirî û sererastkirina hevok û derbirînên tevlîhevkirî û diyarkirina raz û dirûvan û kifskirina destnîsanan li gor hêz û biriya xwe ya kêm tu kêmasî nexistiyê, lê digel vê jî doza berîbûna ji sasî û kêmasiyan nakim çunkî mirov cihê petatî û setatiyê, dûrbûna ji rastiyê û wargeha gunehan e û xwedî mafê lêborîn û bexsînê ji hevcinsê xwe û ji Sahê mihrîvan e. Jixwe ger tu serkeftî bî ew bi alîkariya Wî yê payeberz e û ger tu sas û çewt bî jî jixwe ji ber ku sasî û kêmasî adet û hêwisiyên mirovan e. Çendî ku ez di karê ravekirinê de negiham encameke bi dilê xwe jî lê ez tirsiyam ku mirin berî wê bigihîje min û xelaskirina wê ji dest bifewite, çunkî pêjn û hisên me qels bûne û pasiya temen jî nêzîk bûye. 

Di ravekirina vê dîwanê de min gelek kêm destnîsanên tesewifî û maneyên rastî diyar kiriye, lê ger ravekarek li pey ramanên wê bikudîne û ji bo dorgirtina hemiyê wê bixebite û bivê qenc diyar bike hingê defter hemî têra hinek jê jî nakin û xame jî dê berî gihîstina amancê lawaz bibin û hibir jî dê hisk bibe.”

Evd el-Rehîm Rehmiyê Hekarî bi honraweyekê serwextiya Melayê Cizîrî ya bi zimên destnîsan kiriye û pê pesnê wî daye:

Sîrazî li nav fursan kêsa êlema/elema ‘isqê

Mella te bire ew can Hafiz bike pê mesqê

Lakin bi kirasek dî nûrê sefeqek tê da

Dîbayekî kurmancî raçand di Cizîrê da

Mella te wekî Hafiz Firdewsî nekir ustad

Hem ‘isqê ji nû hilkir kurmancî te kir îcad

Pûlêd zexel kurdî te bi yek nezerek zêr kir

Mala ku feqîr mayî tijî durr û gewher kir

Kurmancî divê herdem fexrê bi te kin el-heq

Lakin tu ku Mensûr î rutba te bû ena l-Heq

Sairê alman Goethe (1749-1832) jî wiha dibêje:

Sahberhema kitêban 

ya evînê ye 

Min ew xwend pir bi baldarî 

Hindik pelên wê xwesî

Hemiyên din kul û keder

Hicran û cudahî besektî 

Pareke kurt hevgihanî 

Dû re raveya xem û derdan 

Dirêj dibe bi cildan, 

Bêdawî û bêhejmar.

Ey Nisamî/Nîsanî axir 

Te riya rast dît 

Kî dikare hiskegirêkê veke? 

Da evîndar vebigihin hev.

Johann Wolfgang von Goethe, Dîwana Rojhilat ji Sairê Rojava, wergera swêdî, ji M. Tegenana; Naîf Tahir Mikaîl, b. n., r. 66

Author: Emîn Narozî
Language: Kurdî (Kurmancî)
Related links to "Gerdeniya Gewherî Şerha Dîwana Cizîrî 3 Cîld"
Read, write and discuss reviews... more
Customer evaluation for "Gerdeniya Gewherî Şerha Dîwana Cizîrî 3 Cîld"
Write an evaluation
Evaluations will be activated after verification.
Please enter these characters in the following text field.

The fields marked with * are required.

Viewed